NİTEL KONTROL KARTLARI

 

KONTROL GRAFİKLERİ 



Kontrol grafikleri, üretimden belirli ve eşit zaman aralıklarında alınan örneklerden elde edilen ölçüm değerlerinin  zaman içerisindeki değişimlerinin gösterildiği grafiklerdir.

 YOUTUBE KANALIMDA  YAYINLADIĞIM,  EXCEL VE MİNİTAB PROGRAMLARI ÜZERİNDE KONTROL KARTI ANALİZİNİN  NASIL YAPILDIĞINI ANLATTIĞIM VİDEOMU İZLEYEREK KONUYU PEKİŞTİREBİLİRSİN.

NEDEN KONTROL GRAFİĞİ

•        Zaman içerisinde proses çıktısındaki varyasyonu göstermek ve kontrol altına almak,

•        Proses değişikliği olduğunda bunu tanımlamak,

•        Varyasyondaki rasgele etkileri özel etkilerden ayırmak,

•        Varyasyon sebeplerini atamada yardımcı olmak,

•        Devam eden esasa göre proses problemlerini tanımlamak,

•        Operatöre ne zaman harekete geçmeyeceğini ve sistemi çalışmaya bırakacağını söylemek,

•        Ürünün üretilmesine katkıda bulunan prosesleri kontrol etmek,

•        Proses varyasyonunu azaltmak ve hatalı ürün üretilmesini engellemek,

•        Artıktan kurtulmak ve kaybı azaltmak.

KONTROL GRAFİKLERİ NE ZAMAN KULLANILIR?

•        Üretimin veya prosesin önemli karakteristiklerini ölçerken,

•        Gözleme dayanan bir sistemden önlemeye dayanan bir sisteme geçerken,

•        Sistemi daha tahmin edilebilir yapmak için dengede tutarken,

•        Sistemin yeterliliğini iyileştirirken,

•        Dizaynın veya prosesin değişikliğinin etkileyici olduğunu değerlendirirken ve kanıtlarken.

KONTROL GRAFİKLERİ NASIL KULLANILIR?

•        Ölçülecek karakteristik veya kalite özelliği tanımlanır,

•        Karakteristiğin, prosesin neresinde ölçüleceği tanımlanır,

•        Hangi kontrol grafiğinin kullanılacağı seçilir,

•        Örnek büyüklüğü ve ölçüm sıklığı belirlenir,

•        Ölçüm alınır,

•        Grafik üzerinde ölçümler ve özet istatistikler işaretlenir,

•        En az 20 işaretlenen noktadan sonra, merkez çizgi ve kontrol sınırları hesaplanır,

•        Kontrol dışı noktalar tanımlanır,

•        Varyasyonun özel sebepleri analiz edilir ve bunlar silinir,

•        Kontrol dışı noktalara denk gelen örnek verileri silinir,

•        Kalan noktalar kullanılarak kontrol sınırları tekrar hesaplanır ve çizim yenilenir.




DEĞİŞKENLER VE NİTELİKLER İÇİN KONTROL KARTLARI


 X- ORTALAMA GRAFİĞİ:

 Süreçte işlem gören ya da çıkan parçaların merkezi eğilimlerini inceler.

AÇIKLIK (R) GRAFİĞİ:

A    Kitlenin dağılışında zaman içinde bir değişiklik olup olmadığını belirler.

 STANDART SAPMA (S) GRAFİĞİ:

Kitlenin zaman içindeki dağılışını inceleyen bir başka grafik türüdür.

   Uygulamada X-ort. grafiği S veya R grafiği ile birlikte kullanılır.

 

1- X- ort VE R KONTROL GRAFİKLERİ


  • Üretimden alınan örneklemlerin hacimleri 10’dan küçük olduğunda (n < 10) kullanılması tercih edilir.
  • Üretimin doğru bir görünüşünü elde edebilmek için genellikle 4 veya 5 birimden oluşan 20 - 25 alt grup örneklem olarak seçilir. 
  • Seçilen örneklemler, homojen kitleden alınmalıdır. Homojenlik ile kastedilen, parçaların mümkün olduğunca birbirine benzer olmasıdır. Yani aynı makineden, aynı operatörden alınmış parçalar veya bir aletin bozulana kadar ya da bakıma alınana kadar ürettiği malzeme miktarı homojen kitledir. 
  • Örneklem büyüklüğü arttıkça, kontrol limitleri merkez çizgiye yaklaşır. Bu da kontrol grafiklerini daha hassas yapar. Bir başka deyişle, süreç ortalamasındaki veya süreç değişkenliğindeki küçük bir değişim daha rahat tespit edilebilir. 
  • X-ort. ve R grafiklerinde, kontrol limitleri standartların belli olması ve olmaması durumlarına göre ayrı ayrı belirlenir. 

•        1.1. Standartların belli olması durumu

    Bu durumda anakütle ortalaması µ ve standart sapması σ bilinmektedir.

 

       X-ort  grafiği                           R  grafiği

        ÜKS= µ+Aσ                               ÜKS= D2σ

          MÇ= µ                                        MÇ= d2σ

        AKS= µ-Aσ                                 AKS= D1σ

 

 1.  1.2.Standartların belli olmaması durumu

    n birimlik k tane örnek (alt grup) için;



 

1- X- ort VE S KONTROL GRAFİKLERİ


  • Üretimden alınan örneklerin büyüklükleri 10 veya daha fazla (n≥10) olduğunda R grafiği yerine S grafiği kullanılır.
  • n≥10 durumunda R’nin etkinliği, dolayısıyla güvenilirliği azaldığından dağılım ölçüsü olarak standart sapma tercih edilir.
  •  X-ort. ve S grafikleri için de standartların belli olması ve olmaması durumu söz konusudur. 

•        2.1.Standartların belli olması durumu

    Anakütle ortalaması µ ve standart sapması σ olmak üzere;

 

         X-ort grafiği                        S grafiği

        ÜKS= µ+Aσ                             ÜKS= B6σ

          MÇ= µ                                       MÇ= C4σ

        AKS= µ-Aσ                                AKS= B5σ

•        2.2.Standartların belli olmaması durumu

    n birimlik k tane örnek için;




YOUTUBE KANALINDAKİ VİDEO İÇİN BU LİNKE TIKLAYABİLİRSİN

https://youtu.be/td2Uu1elsrw







 

Yorumlar

Yorum Gönder